Özellik
Çevrimdışı-Öncelikli:
İnternet Kesildiğinde Ne Olur?
Büyük depremlerde ilk çöken altyapılardan biri internet ve telefon şebekesidir. Geçmiş depremlerde saatlerce iletişim kurulamadığı görülmüştür. DepremMobil, bu senaryo göz önünde bulundurularak tasarlanmaktadır — bazı özellikler bağlantı olmadan da çalışacak şekilde geliştirilmektedir.
Neden Çevrimdışı Çalışma Önemli?
Mevcut deprem uygulamalarının büyük çoğunluğu internet bağlantısına bağımlıdır. Deprem bildirimi alırsınız — ama internet kesildiğinde uygulama işlevsiz kalır. Tam da en çok ihtiyaç duyduğunuz anda.
Çevrimdışı-öncelikli yaklaşım, bu soruna bir tasarım kararıyla cevap verir: kritik veriler ve işlevler öncelikle cihazda çalışır, internet bağlantısı bir bonus olarak ele alınır — bir gereklilik olarak değil.
Ancak dürüst olmak gerekir: her şeyin internetsiz çalışması fiziksel olarak mümkün değildir. Uzaktaki bir aile üyesine mesaj göndermek için bir iletim kanalı gereklidir. Bu nedenle DepremMobil "tam çevrimdışı" değil, "çevrimdışı-öncelikli" bir uygulama olarak tasarlanmaktadır.
Mimari Nasıl Çalışır?
DepremMobil üç katmanlı bir iletişim mimarisi üzerine tasarlanmaktadır. Her katmanın güçlü ve zayıf yönleri vardır:
Katman 1: Cihaz Üzerinde (Her Zaman)
Acil durum profiliniz (Vital ID), hazırlık rehberleri, deprem çantası kontrol listesi, aile deprem planınız ve en son güncellenen deprem verileri cihazınızda saklanacak şekilde tasarlanmaktadır. İnternet olsun veya olmasın, bu bilgilere erişim hedeflenmektedir.
Katman 2: Bluetooth (Yakın Çevre)
İnternet kesildiğinde, yakın çevrenizdeki aile üyelerine Bluetooth üzerinden durum paylaşımı ve SOS sinyali hedeflenmektedir. Menzil açık alanda tahmini 10-30 metre olup bina yapısından önemli ölçüde etkilenir. Bu bir telefon şebekesi alternatifi değildir.
Katman 3: İnternet (Tam İşlevsellik)
İnternet bağlantısı varken daha geniş işlevsellik hedeflenmektedir: sunucu üzerinden bildirim, uzak aile üyelerine durum gönderme, güncel deprem verisi çekme, veri senkronizasyonu.
Not: Bu katmanlı yapı tasarım hedefidir. DepremMobil şu anda geliştirme aşamasındadır; nihai ürün farklılık gösterebilir.
Hangi Özellikler Çevrimdışı Çalışır?
Aşağıdaki tablo, hangi özelliklerin internet olmadan çalışacak şekilde tasarlandığını ve hangilerinin internet gerektirdiğini gösterir:
| Özellik | Çevrimdışı | İnternet Gerekli | Not |
|---|---|---|---|
| Vital ID (acil profil) | ✓ | — | Cihazda saklanması ve QR ile paylaşılması hedeflenmektedir |
| Hazırlık rehberleri | ✓ | — | Önceden indirilen içeriğin cihazda kalması hedeflenmektedir |
| Deprem çantası kontrol listesi | ✓ | — | Yerel depolama hedeflenmektedir |
| Aile deprem planı | ✓ | — | Toplanma noktaları ve görevlerin cihazda saklanması hedeflenmektedir |
| Son görüntülenen deprem verileri | ✓ | — | En son güncellenen verilerin görüntülenebilmesi hedeflenmektedir |
| Bluetooth durum paylaşımı | △ | — | Yalnızca yakın çevre, menzil sınırlı |
| Bluetooth SOS sinyali | △ | — | Koşula bağlı, bina yapısından etkilenir |
| Heartbeat (uzak aile) | — | ✗ | Uzak aile üyelerine iletim internet gerektirir |
| Güncel deprem verisi | — | ✗ | AFAD/Kandilli verileri internet gerektirir |
| Sunucu bildirimleri | — | ✗ | Push bildirim internet gerektirir |
| Veri senkronizasyonu | — | ✗ | Cihazlar arası senkronizasyon internet gerektirir |
✓ = Çevrimdışı çalışacak şekilde tasarlanmaktadır | △ = Kısmen, koşula bağlı | ✗ = İnternet gerektirir
İnternet Geldiğinde Ne Olur?
DepremMobil, çevrimdışıyken biriken verileri internet bağlantısı geri geldiğinde otomatik olarak senkronize etmek üzere tasarlanmaktadır:
• Çevrimdışıyken gönderilemeyen Heartbeat sinyallerinin kuyruklanması ve bağlantı geri geldiğinde iletilmesi hedeflenmektedir.
• Deprem verilerinin güncellenmesi ve en son bilginin görüntülenmesi hedeflenmektedir.
• Aile panelinin güncellenmesi ve diğer aile üyelerinin durumlarının senkronize edilmesi hedeflenmektedir.
Bu senkronizasyon süreci otomatik çalışmak üzere tasarlanmaktadır. Ancak senkronizasyon sırasında veri kaybı veya gecikme yaşanabilir — özellikle uzun süreli kesintilerde.
Sınırlamalar — Neyi Yapamaz?
Çevrimdışı-öncelikli mimari güçlü bir tasarım kararıdır, ancak fiziksel sınırları vardır. Bu sınırları açıkça belirtmek sorumluluğumuzdur:
Teknik Sınırlamalar
• "Çevrimdışı-öncelikli" her şeyin internetsiz çalışacağı anlamına gelmez. Yukarıdaki tabloda ✗ işaretli özellikler internet olmadan çalışamaz.
• Bluetooth menzili açık alanda tahmini 10-30 metredir. Bina yapısı, duvarlar ve kat farkı sinyali önemli ölçüde zayıflatır. Enkaz altından sinyal iletimi garanti edilmez.
• Bluetooth bir telefon şebekesi alternatifi değildir. Yalnızca yakın çevredeki cihazlarla iletişim sağlayabilir.
• Çevrimdışıyken cihazda saklanan veriler, telefonun pili bittiğinde erişilemez hale gelir. Depremde şarj imkânı sınırlı olabilir.
Kullanıcı Sorumlulukları
• Hazırlık içerikleri internet varken önceden indirilmelidir. İnternet kesildiğinde yeni içerik indirilemez.
• Deprem çantanızda taşınabilir şarj cihazı (powerbank) bulundurun. Telefon pili çevrimdışı özelliklerin tek enerji kaynağıdır.
• Dijital araçlara ek olarak fiziksel bir plan hazırlayın: yazılı toplanma noktası, basılı iletişim listesi, fiziksel acil durum kartı. Teknoloji tamamen çöktüğünde fiziksel plan devreye girer.
Bu Özellik Ne Değildir?
• Uydu iletişim sistemi değildir. Uydu bağlantısı gerektiren senaryolarda çalışmaz.
• Mesh network (cihazdan cihaza zincirleme iletişim ağı) değildir. Her cihaz yalnızca kendi menzilindeki cihazlarla iletişim kurabilir.
• Profesyonel arama-kurtarma iletişim sistemi değildir. DepremMobil kişisel hazırlık ve aile koordinasyonu aracıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
DepremMobil internetsiz çalışır mı?
Kısmen. Bazı özellikler (acil profil, hazırlık rehberi, kontrol listesi) internet olmadan çalışacak şekilde tasarlanmaktadır. Ancak bazı özellikler (sunucu bildirimi, deprem verisi güncelleme, uzak aile üyelerine durum gönderme) internet bağlantısı gerektirir.
Çevrimdışı-öncelikli mimari ne demek?
Uygulamanın temel işlevlerinin internet bağlantısı olmadan da çalışacak şekilde tasarlanması demektir. Veriler önce cihazda saklanır, bağlantı geldiğinde senkronize edilir. Her şeyin internetsiz çalışacağı anlamına gelmez.
Bluetooth ile iletişim nasıl çalışır?
İnternet olmadığında yakın çevredeki aile üyelerine Bluetooth üzerinden durum paylaşımı hedeflenmektedir. Ancak menzil açık alanda tahmini 10-30 metre olup bina yapısından önemli ölçüde etkilenir. Bu bir telefon şebekesi alternatifi değildir.
Deprem verisi internetsiz güncellenir mi?
Hayır. AFAD ve Kandilli deprem verileri internet bağlantısı gerektirir. Ancak en son güncellenen veriler cihazda saklanır ve çevrimdışıyken görüntülenebilir.
Altyapı Çökse Bile Hazırlıklı Olun
Çevrimdışı-öncelikli mimari, DepremMobil'in temel tasarım kararlarından biridir. Uygulama şu anda geliştirme aşamasındadır. En güçlü hazırlık dijital ve fiziksel planların birlikte kullanılmasıdır.
Çevrimdışı-öncelikli mimari, tüm özelliklerin internetsiz çalışacağı anlamına gelmez. Bazı özellikler internet bağlantısı gerektirir. Bluetooth menzili koşullara göre değişkenlik gösterebilir. DepremMobil profesyonel arama-kurtarma hizmetinin yerini almaz. Bu özellik şu anda geliştirme aşamasındadır; nihai ürün farklılık gösterebilir.